De stilste vergadering van het jaar: vijf vragen aan mezelf, in november

Het is 9 november 2026. Over zeven weken is het jaar voorbij, en de laatste weken zijn al volgeboekt met afrondingen, borrels en de jaarlijkse stapel 'nog even doen'. Toch blokkeer ik vandaag een middag voor de stilste vergadering van het jaar: een gesprek met mezelf. Geen klant, geen powerpoint, geen evaluatieformulier. Alleen een vel papier, mijn agenda en vijf vragen.

Waarom november en niet december

December is de maand van afronden. Iedereen is moe, de agenda's zitten vol, en de meeste gesprekken gaan over wat er al is gebeurd. Als je wacht tot december, schrijf je geen plan meer, maar een rouwadvertentie voor je eigen goede voornemens. In november kun je nog bijsturen: een opdracht verlengen of juist niet, een tarief herzien, een wekelijkse meeting schrappen. Zes weken zijn genoeg om iets te veranderen en te kort om nog een heel nieuw jaar te beginnen. Dat maakt november tot de enige logische maand voor een eindejaarsgesprek met jezelf.

De vijf vragen

1. Welke opdracht gaf me energie — en welke kostte meer dan hij opleverde?

Dit jaar had ik een traject waar ik op zondagavond al tegenop zag. Het betaalde goed, maar ik merkte dat ik er tijdens etentjes over begon te zuchten. Een andere klus kostte bijna geen voorbereiding en leverde juist energie op. Als ik dat eerlijk op een rij zet, weet ik waar mijn volgende ja-woord naartoe moet. Energie is geen bijzaak in een adviespraktijk; het is een van de weinige echte indicatoren of je op koers zit.

2. Waar heb ik ja gezegd tegen iets dat eigenlijk een nee was?

Niet elke keer is dat een ramp. Soms is een ja een investering, een gunst of een bewuste keuze voor de lange termijn. Maar als ik drie keer per jaar hetzelfde patroon zie, is dat geen incident meer maar een gewoonte. Dit jaar zei ik ja tegen een workshop omdat het goede marketing leek, terwijl ik wist dat het mijn schrijftijd zou opeten. Achteraf had ik die twee weken liever in mijn eigen werk gestoken. De vraag is niet of ik het nog eens zou doen, maar waarom ik het toen niet durfde te weigeren.

3. Wat heeft dit jaar me over mijn prijs geleerd?

Geld is een onderwerp waar veel adviseurs graag vaag over blijven, ook tegen zichzelf. In het voorjaar heb ik mijn tarief voor nieuwe opdrachten verhoogd. Eén klant haakte af. Dat deed zeer, vooral omdat ik het had zien aankomen. De twee opdrachten die daarna kwamen, zeiden geen nee. Dat is geen bewijs dat ik te laag zat, maar wel data dat de markt mijn nieuwe tarief niet meteen afwijst. De echte vraag is wat ik dit jaar heb betaald met mijn energie, en of dat bedrag nog klopt met wat ik belangrijk vind.

4. Wie krijgt mijn aandacht — en wie alleen mijn restjes?

Mijn agenda laat zien wie mijn beste uren krijgt. Toen ik dat dit jaar eerlijk bekeek, schrok ik een beetje. Ik beantwoordde klantmails in de ochtend en schreef 's middags, als mijn hoofd al vol zat. Omgekeerd is beter: eerst schrijven, dan mail. Aandacht is het enige dat ik niet kan factureren, maar wel het meeste waard is. De vraag is niet hoeveel mensen er in mijn agenda staan, maar of de juiste mensen mijn scherpste momenten krijgen.

5. Wat laat ik dit jaar bewust liggen?

De moeilijkste vraag. Er is altijd een project dat indrukwekkend staat maar niet bij me past, een samenwerking die vooral uit gewoonte bestaat, of een idee dat al drie jaar op mijn lijst staat zonder ooit echt te beginnen. Ik schrijf het op en zeg het hardop tegen mezelf: dit doe ik niet. Niet omdat het niet kan, maar omdat ik kies voor iets anders. Weglaten is ook strategie.

Wat er dit jaar uitkwam

Eerlijk verslag: ik had drie kleine adviesklussen aangenomen die samen ongeveer een dag per week kostten. Ze betaalden prima, maar lieten geen ruimte voor het schrijven dat mijn praktijk eigenlijk vooruit helpt. Ik heb twee afgerond en de verlenging van de derde vriendelijk afgewezen. Dat voelde eerst als geld weggooien, daarna als ruimte terugkrijgen.

Ook schrapte ik een terugkerend overleg dat ik al maanden 'voor de verbinding' hield, maar waar niemand iets aan had. En ik heb mijn telefoon tijdens schrijfmomenten in een andere kamer gelegd. Kleine ingrepen, groot effect op mijn hoofd. Geen van die beslissingen kwam uit een Strategisch Plan met hoofdletters; ze kwamen uit een middagje eerlijk kijken.

Hoe ik het praktisch aanpak

• Negentig minuten, geen laptop. Papier, agenda en bankafschriften. Geen herinneringen, maar bewijs.
• Drie kolommen: wat werkte, wat kostte, wat wil ik. Niet meer dan één A4.
• Geen nieuw doel zonder stop: iets wat ik niet meer ga doen. Anders is het geen keuze, maar een wens.
• Deel het met één iemand. Niet om verantwoording af te leggen, maar omdat hardop zeggen de kans vergroot dat ik het maandag nog weet.

Geen zweverig ritueel

Dit is gewoon strategie, maar dan voor één persoon. Dezelfde vragen die ik een klant stel over portefeuille, focus, prijs en aandacht, stel ik aan mezelf. Het enige verschil is dat ik mezelf niet kan ontslaan. Daarom behandel ik dit gesprek als een echte afspraak: het staat in de agenda, ik bereid het voor, en ik houd me aan de tijd. Zonder die discipline blijft het bij goede voornemens in een mooi notitieboek.

Als je wacht tot december, ben je vooral aan het archiveren. In november kun je nog kiezen. Dus pak een middag, zet je telefoon weg, en stel jezelf de vraag die je aan een klant zou stellen: wat moet er de komende zes weken anders?