Vastgelopen? Deze vijf denkgymnastiek-oefeningen krijgen je weer op dreef
Photo: Wilfredor, CC0, via Wikimedia Commons
Iedereen kent dat gevoel: je zit er alweer een uur in, het document is nog leeg, en je brein lijkt wel bevroren. Vroeger dacht ik dat je dan gewoon harder moest knallen. Nee, dus. Inmiddels weet ik: als je vastloopt, is het probleem zelden je inzet — meestal is het je denkroute. En een route kun je veranderen.
Dit zijn vijf technieken die ik als schrijver en strategisch adviseur dagelijks gebruik. Ze klinken misschien speels, maar wees gerust: ze zijn vreselijk effectief.
1. Draai het probleem om
In plaats van 'hoe maken we dit project een succes?' vraag je: 'hoe zorgen we ervoor dat dit project gegarandeerd faalt?' Klinkt raar, werkt verbluffend goed. Mensen zijn verrassend creatief als het om saboteren gaat — en ineens liggen alle zwakke plekken open op tafel. Bij een klant in de zakelijke dienstverlening leverde één sessie omgekeerd brainstormen binnen een half uur drie risico's op die we maanden hadden genegeerd.
2. De random associatie-methode
Pak een willekeurig voorwerp bij je op je bureau — bij mij is dat steevast een kurkentrekker van mijn vader — en vraag: wat kan dit probleem hiervan leren? Een kurkentrekker gaat met weerstand naar binnen om iets te ontkurken. Moet mijn voorstel misschien juist mét weerstand worden geïntroduceerd in plaats van gladjes langs alle bezwaren? Klinkt gek. Levert inzichten op.
3. Schrijf de tekst van de ander
Als schrijver gebruik ik deze constant: stel je voor dat je concurrent of je tegenstander dit stuk zou schrijven. Wat zou die benadrukken? Wat zou die weglaten? Door even in de huid van de ander te kruipen, zie je je eigen blinde vlekken. Werkt trouwens niet alleen voor teksten, maar ook voor pitches, aanbiedingen en zelfs sollicitatiegesprekken.
4. De vijftien-minuten-regel
Stel een timer in en schrijf of schets vijftien minuten lang zonder te mogen corrigeren. Geen backspace, geen 'nee, dat is niet goed'. De eerste vijf minuten levert meestal bagger op. Daarna wordt het interessant. Perfectionisme is de grootste creativiteitsmoordenaar die we kennen, en deze oefening zet het simpelweg buitenspel.
5. Wandel het probleem uit
Nee, dit is geen hippe term uit een managementboek — dit is gewoon de oudste techniek ter wereld. Ik schrijf mijn belangrijkste stukken bijna altijd lopend, meestal door de polder bij mijn huis. Beweging op gang brengt denken op gang; dat is inmiddels aardig wetenschappelijk onderbouwd en bovendien gratis. Neem één vraag mee op pad en verbied jezelf om er een notitieblok bij te hebben.
Tot slot: durf te blunderen
Mijn beste ideeën zijn geboren uit ideeën die eerst volledig mislukten. Een voorstel dat mijn opdrachtgever 'interessant maar onvertaalbaar' noemde, leverde na een gesprek van een uur de kern op van een strategie die twee jaar later nog wordt gebruikt. Creativiteit is geen talent dat je hebt of niet hebt — het is een spier die je traint, met de juiste oefeningen en een gezonde dosis lef.
Kies er deze week één uit en probeer hem op een écht vastgelopen vraagstuk. En laat vooral weten welke het beste voor jou werkte — ik ben altijd benieuwd.
